46 TESİSAT • 03 / 2026 MAKALE Jeopolitik Belirsizlik Çağında Operasyonel Kale: ENDÜSTRIYEL YAPAY ZEKÂ ILE RISK VE GECIKMELERI YÖNETMEK GÜRAY SÜMEN PMP® Proje Kontrol Uzmanı Dünya ekonomisi, tarihin en karmaşık ve öngörülemez dönemlerinden birinden geçiyor. Küresel enerji koridorlarındaki gerilimler, tedarik zinciri kırılmaları ve hammadde fiyatlarındaki dalgalanmalar artık sadece birer “dışsal faktör” değil, ağır sanayi, enerji ve altyapı projeleri için doğrudan bir varoluş mücadelesi. Bugün petrol sahalarından çelik dökümhanelerine kadar her alanda şu acı gerçekle yüzleşiyoruz: Jeopolitik fırtınalar kapıda ve sadece “iyi mühendislik” bizi bu fırtınadan korumaya yetmiyor. PwC’nin son küresel CEO araştırması, enerji liderlerinin yarısından fazlasının jeopolitik karmaşayı en büyük risk olarak gördüğünü kanıtlıyor. Ancak asıl tehlike dışarıda değil, içeride. Milyar dolarlık yatırımları, eski dünyanın raporlama alışkanlıklarıyla yönetmeye çalışmak, sisli bir denizde pusulasız ilerlemekten farksız. Artık ihtiyacımız olan şey sadece bir “yazılım” değil, veriyi sahadan çekip stratejik bir kalkana dönüştüren, yani operasyonel bir kale inşa eden yeni bir yönetim aklıdır. ENDÜSTRIYEL YAPAY ZEKÂ ILE “HALÜSINASYON” DÖNEMININ SONU Son dönemde dünyayı kasıp kavuran ChatGPT ve benzeri üretken yapay zekâ (Generative AI) modelleri, metin yazma veya pazarlama gibi alanlarda devrim yaratmış olabilir. Ancak ağır sanayi ve enerji projelerinde oyun alanı tamamen farklıdır. Bir rafineri duruşunda (Shutdown) veya binlerce kilometrelik bir boru hattı inşaatında “yaklaşık” sonuçlara yer yoktur. Metin yazarken yapılan bir “halüsinasyon” (yapay zekanın uydurması), en fazla bir yazıyı bozar ancak bir endüstriyel tesiste yapılan hatalı tahmin, milyonlarca dolarlık kayba, çevre felaketlerine ve daha da önemlisi insan hayatına mal olabilir. Gartner’ın AI TRiSM çerçevesi, yapay zekâda güvenilirlik ve risk yönetimi gerekliliklerini vurguluyor.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=